U okviru cikulusa tribina Folkloristika: izazovi i odgovori saradnice Instituta za etnologiju i folkloristiku iz Zagreba, dr Renata Jambrešić Kirin, dr Jelena Marković i dr Nataša Polgar predstaviće projekat Normalnost i nelagoda: folkloristički i interdisciplinarni pristupi (2024–2027) i neka od svojih istraživanja.
Dok za N. Elijasa civilizacijski proces teži usavršavanju mehanizama samokontrole, samoprisiljavanja i samoobevezivanja pojedinca, za S. Frojda moderna građanska kultura proizvodi sve razgranatiji prostor protivurečnosti, nelagoda, aberacija, zazornosti, poricanja i negiranja, nemogućnosti da pojedinac svoje potrebe uskladi s kulturnim idealima. I dok se autor Nelagode u kulturi (1930) nadao da ćemo vremenom odbaciti natprorodno i kontrolisati nesvesno te se sasvim prikloniti naučnom razmišljanju, tehnološka determinisanost antropocena i zamke neoliberalnog društva savremenog pojedinca suočavaju sa epistemološkom, sociopolitičkom i psihičkom neizvesnošću epskih razmera.
Osam saradnica na projektu Normalnost i nelagoda: folkloristički i interdisciplinarni pristupi iz različitih perspektiva zahvata fenomene ličnog i kolektivnog nesvesnog u posthumanizmu, spekulativne naracije prošlosti i alternativne budućnosti, „finu zbrkanost” (M. Vilson) homo narransa između šizofrenih zahteva nove normalnosti i mentalnog zdravlja, naracije iz razdoblja stvaranja psihijatrijske klinike koja postaje glavnom odrednicom konstruisanja (ne)normalnosti, performativne politike u nauci, digitalnim medijima, umetnosti i kulturi, prećutane, ali istovremeno raznim oblicima ćutanja komunicirane iskustvene taloge teške prošlosti i traumatičnih ličnih iskustava koja su usidrena u kolektivne imaginarijume i s njima su u dijalogu.
Ovom prilikom biće predstavljena do sada obavljena i tekuća projekatska istraživanja, aktivnosti i planovi. U pokušaju da nađu svoje mesto u širokom polju humanističke rasprave o „novom normalnom”, ove folkloristkinje traže nova epistemološka uporišta i metodološke alate, ali i slede folklorističku tradiciju dosadašnjih istraživanja u čijem je središtu moć pripovedanja da, zahvaljujući svojim protejskim oblicima, oblikuje drugačije (humanije i održivije) svetove, samoisceljuje pojedince i kolektive, te pripovedača/pripovedačicu afirmiše kao subjekta svojih moći u svim okolnostima.
Dr Renata Jambrešić Kirin je naučna savetnica u Institutu za etnologiju i folkloristiku. Rukovodi projektom Normalnost i nelagoda (2024–2027). Saradnica je Centra za ženske studije u Zagrebu i koordinatorka postdiplomskog kursa Feminisms in a transnational perspective (IUC, Dubrovnik 2007 ̶ 2025). Objavila je knjige Dom i svijet: o ženskoj kulturi pamćenja (2008) i Korice od kamfora (2015), priredila zbirku Prvi svejetski rat u hrvatskim tradicijskim pjesmama (s Irenom Miholić, 2019), te bila kourednica petnaest zbornika radova, od čega sedam u izdavačkom nizu Feminisms in a transnational perspective (2008, 2009, 2011, 2013, 2015, 2019, 2024). Radove iz područja ratne etnografije, društvenog pamćenja rata i izbeglištva i istorije žena objavljivala u domaćim i stranim časopisima i publikacijama, a kritike, eseje i kratku prozu na Trećem programu Hrvatskog radija i u časopisima za kulturu i književnost.
Dr Nataša Polgar je viša naučna saradnica u Institutu za etnologiju i folkloristiku u Zagrebu, saradnica na projektu Normalnost i nelagoda. Glavne teme interesovanja su joj rubni žanrovi u korpusima koji su uglavnom izvan neposrednih folklorističkih interesovanja poput zapisnika sa suđenja vešticama, medicinskih kartona pacijenata prve hrvatske psihijatrijske bolnice, a tekstove objavljuje u hrvatskim i inostranim časopisima. Autorka je knjige Vještica na kauču. Psihoanalitički ogledi o suđenju vješticama u Hrvatskoj, kourednica dva zbornika, kao i urednica brojnih naučnih publikacija iz oblasti etnologije, kulturne antropologije, filozofije, društvene teorije i dr.
Dr Jelena Marković je viša naučna saradnica u Institutu za etnologiju i folkloristiku u Zagrebu, saradnica na projektu Normalnost i nelagoda. Njena interesovanja većinom se smeštaju u područja folkloristike, antropologije detinjstva i antropologije afekata i emocija. Iz folklorističke, kulturnoantropološke i šire humanističke perspektive istražuje usmenu tradiciju, pripovedanje u svakodnevici, politiku i etiku pripovedanja, naracije straha, odnos jezika i boli, komunikacijske funkcije i učinke ćutanja i dr. Autorka je monografija Pričanja o djetinjstvu. Život priča u svakodnevnoj komunikaciji (2012) i Šutnje straha (2024) i kourednica pet zbornika radova: O pričama i pričanju danas (2015), Humor u svakodnevnoj komunikaciji (2018), Naracije straha (2019), Encountering Fear (2020), te COVID-19 u humanističkoj perspektivi (2022). Spoljna je saradnica Odseka za etnologiju i kulturnu antropologiju Filozofskog fakulteta u Zagrebu.
Javno predstavljanje se održava u saradnji s projektom “Normalnost i nelagoda: folkloristički i interdisciplinarni pristupi” koji finansira Evropska unija – NextGenerationEU.
